Epidemiological knowledge as a scientific value in assessment of health status of an individual and population

Elżbieta Cipora

Abstract


Wstęp. Brak ostatecznie zdefiniowanego pojęcia zdrowia stanowi utrudnienie w prowadzeniu ujednoliconych badań naukowych o szerokim zakresie tematyki badawczej opartej na każdej z trzech płaszczyzn zdrowia.
Cele. Określenie zaawansowania stanu wiedzy na temat definiowania zdrowia oraz omówienie znaczenia badań epidemiologicznych w ocenie stanu zdrowia jednostki i populacji. Przedstawienie celów badań epidemiologicznych dotyczących jakości i trafności działań prozdrowotnych na rzecz populacji.
Metody. Zastosowano metodę analizy piśmiennictwa naukowego, dostępnych materiałów tematycznych i analizę danych statystycznych.
Wyniki. Różnice w definiowaniu zdrowia i stanu zdrowia wynika głównie z faktu, że badacze uwzględniają różne elementy wiedzy, niemal z każdej gałęzi nauki, o różnym poziomie jej zaawansowania. Prowadzone teoretyczne rozważania nad pojęciem zdrowia oraz stanów wynikających z zakłóceń funkcjonowania organizmu są niezbędne do określania potrzeb zdrowotnych wyrażonych i niewyrażonych. Rodzaje dysfunkcji są następstwem chorób, w tym genetycznych, urazów i zatruć, które dla części osób przechodzą w stan przewlekły krótkotrwały lub trwały, określany jako niepełnosprawność. Rzetelna ocena poszczególnych problemów zdrowotnych wymaga kontynuowania badań epidemiologicznych z zastosowaniem nowoczesnych wielowymiarowych metod biostatystycznych.
Podsumowanie. Wielość stanów chorobowych, ich rodzaje i następstwa oraz zaspokajanie potrzeb leczniczych, opiekuńczych, socjalnych i rehabilitacyjnych osób chorych i niepełnosprawnych wymaga nowoczesnych, systemowych rozwiązań. Głównym miejscem tych działań powinno być środowisko życia. Rozpoznanie potrzeb i dobra jakość świadczeń zdrowotnych może być zapewniona głównie przez prowadzenie długofalowych epidemiologicznych badań populacyjnych. W wielu krajach świata, zwłaszcza rozwiniętych, sytuacja zdrowotna społeczeństw określana jest głównie dzięki wynikom wieloletnich, prospektywnych badań epidemiologicznych. Są one niezbędne do opracowywania celowanych programów profilaktycznych i promocji zdrowia.

Keywords


epidemiology, health status, population studies, health needs

Full Text:

PDF

References


Beaglehole, R. Bonita, T. Kjellström T.: Podstawy Epidemiologii, Łódź 2002.

Gębska-Kuczerowska A., Miller M.: Analiza sytuacji epidemiologicznej w Polsce w zakresie głównych problemów zdrowotnych. Borgis-Postępy Nauk Medycznych 2009, 4, 240–255.

Jabłoński L.: Rola i zadania epidemiologii we współczesnej medycynie. W: Epidemiologia. Podręcznik dla lekarzy i studentów, red L. Jabłoński. Wyd. Folium, Lublin 1999, 15–28.

Sobieszczański J, Krupa, Sobieszczańska A, Piecewicz-Szczęsna H, Zukow W, Słopiecka A. Most important factors modelling health status of an individual and the population. Part 2. Journal of Education, Health and Sport. 2018;8(4):207-227. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/ 10.5281/zenodo.1219419

Słońska Z.: Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią. Prezentacja, CMKP, Warszawa 2015.

Wysocki M.J., Sakowska I., Car J.: Miary obciążeń zdrowotno-społecznych – nowe mierniki sytuacji zdrowotnej ludności. Przegl. Epidemiol. 2005, 59:125–134.

Latalski M.: Zdrowie publiczne a medycyna społeczna. W: Zdrowie w medycynie i naukach społecznych, red. T.B. Kulik, I. Wrońska, Wydz. Nauk Społ. Filia KUL, Stalowa Wola 2000.

Maniecka-Bryła I.: Miary stanu zdrowia populacji. W: Epidemiologia z elementami biostatystyki, red. I. Maniecka-Bryła, J. Martini-Fiwek. Wyd. UM w Łodzi, Łódź 2005, 60–79.

Bzdęga J., Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A.: Leksykon epidemiologiczny. Wyd. α-medica press, Warszawa 2008.

Jędrychowski W.: Podstawy epidemiologii. Wyd. Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2002.

Zejda J.E. Epinarium. Nieformalny biuletyn Polskiego Stowarzyszenia Epidemiologicznego, nr 7, 2011. http://epidemiologia.sum.edu.pl

Maniecka-Bryła I.: Badania epidemiologiczne. W: Epidemiologia z elementami biostatystyki, red. I. Maniecka-Bryła, J. Martini-Fiwek. Wyd. UM w Łodzi, Łódź 2005, 95–113.

Zieliński A.: Niezbędnik epidemiologa. Przegl Epidemiol 2018.

Szpakow A.: Badania epidemiologiczne – blaski i cienie. Mat. Konf. Opole, 7.05.2015.

Wysocki M.J., Zejda J.E.: Epidemiologia chorób niezakaźnych w Polsce w drugiej połowie dwudziestego wieku. Przegl Epidemiol 200:61:615–628.

Zejda J.E.: Podstawy epidemiologii. Wykład I, SUM, Katowice 2013.

Binczycka-Anholcer M., Imiołek A.: Bioterroryzm, jako jedna z form współczesnego terroryzmu. Hygeia Public Health 2011, 46 (3): 326-333.

Zieliński A.: Słowniczek terminów epidemiologicznych. Przegl Epidemiol 2018.

Zieliński A.: Nadzór epidemiologiczny. Przegl Epidemiol 2002:56:499–508.

Słopiecka A., Cieślik A.: Zachowania zdrowotne – wybrane definicje. Studia Medyczne 2011; 24(4): 77-81.

Wysocki M., Miller M.: Paradygmat Lalonde’a, Światowa Organizacja Zdrowia i nowe zdrowie publiczne. Przegl Epidemiol 2003; 57: 505-512.

Lalonde M.: A New Perspective on the Health of Canadians; A Working Document. Ottawa, Information Canada 1974.

Nosko J.: Zachowania zdrowotne i zdrowie publiczne. Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2005.

Miller M., Gębska-Kuczerowska A.: Epidemiologia – metoda pomiaru stanu zdrowia zbiorowości. Borgis – Postępy Nauk Medycznych 4/2009, 290–297.

Uzdowska O., Maniecka-Bryła I.: Środowiskowe uwarunkowania stanu zdrowia ludności. W: Epidemiologia z elementami biostatystyki, red. I. Maniecka-Bryła, J. Martini-Fiwek. Wyd. UM w Łodzi, Łódź 2005, 114–149.

Primary Health Care, report of the International Conference on Primary Health Care, Ałma-Ata USSR, WHO, Geneva 1978.

Bartkowiak G.: Czynniki kształtujące zachowania zdrowotne człowieka na przestrzeni życia. Teoria i praktyka. Wyd. I, Wyd. UMP, Poznań 2008.

Gębska-Kuczerowska A., Miller M.: Epidemiologia – narzędzia badawcze i metody. W: Epidemiologia w zdrowiu publicznym, red. J. Bzdęga, A. Gębska-Kuczerowska. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2010, 15–43.

Hanke W.: Epidemiologia środowiskowa. W: Epidemiologia w zdrowiu publicznym, red. J. Bzdęga, A. Gębska-Kuczerowska. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2010, 319–352.

Gahlgren G. & Whitehead M., Policies and strategies to promote social equity in health. Stockholm, Institute for Future Studies, 1991.

Last J.M.: A Dictionary of Epidemiology. Oxford University Press. New York 1995.

Grzybowski A.: Blaski i cienie nauczania higieny i epidemiologii na wydziale lekarskim. Probl Hig Epidemiol 2008, 89(2):186–187.




DOI: http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.1482421

Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Copyright (c) 2017 Elżbieta Cipora

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Journal of Education, Health and Sport formerly Journal of Health Sciences

Declaration on the original version.

Editors indicates that the main version of the magazine is to issue a "electronic".

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019.

1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

Archives 2011 - 2014

PBN 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/search?search&searchCategory=WORK&filter.inJournal=36616

POL-index 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-32a319c5-a850-4f44-ba70-1418a6087655

BASE 2011 - 2014

https://www.base-search.net/Search/Results?lookfor=Journal+of+Health+Sciences+%28Radom%29&type=all&oaboost=1&ling=1&name=&thes=&refid=dcrespl&newsearch=1

http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

Indexed in Bases, Bazy indeksacyjne: ERIH Plus, Worldcat, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Directory of Open Access Journals (DOAJ), ZBD, Ulrich's periodicals, Google Scholar, Polska Bibliografia Lekarska

US NLM = 101679844

101679844 - NLM Catalog Result - NCBI

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/101679844

Find a library that holds this journal: http://worldcat.org/issn/23918306

Journal Language(s): English 

PBN Poland

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/49068

POL-index

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-c39c8169-88d2-45db-9e7f-d948ce9981c4

BASE

https://www.base-search.net/Search/Results?join=AND&bool0[]=AND&lookfor0[]=2391-8306&type0[]=all&page=11&l=pl&oaboost=1&refid=dcpagepl

Redaction, Publisher and Editorial Office

Instytut Kultury Fizycznej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Institute of Physical Education Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland 85-091 Bydgoszcz ul. Sportowa 2  www.ukw.edu.pl Copyright by Instytut Kultury Fizycznej UKW w Bydgoszczy http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs  Open Access ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

The journal has been approved for inclusion in ERIH PLUS.

The ERIH PLUS listing of the journal is available at https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=485984

SIC Science citation index (calculated on the basis of TCI and Page Rank) 0

Russian Impact factor 0.16

Indexed in Index Copernicus Journals Master List.

http://journals.indexcopernicus.com/Journal+of+Education+Health+and+Sport,p24782242,3.html

ICV 2018 = 95.95 ICV 2017 = 91.30 ICV 2016 = 84.69 ICV 2015 = 93.34 ICV 2014 = 89.51 Standardized Value: 8.27 ICV 2013: 7.32 ICV 2012: 6.41 ICV 20115.48

The InfoBase Index IBI Factor for the year 2015 is 3.56 in InfoBase Index.com.

Website: www.infobaseindex.com

Universal Impact Factor 1.78 for year 2012. (http://www.uifactor.org/AppliedJournals.aspx)

Indexed in Polish Scholarly Bibliography (PBN) (PBN Polska Bibliografia Naukowa) (https://pbn.nauka.gov.pl/journals/36616)

is a portal of the Polish Ministry of Science and Higher Education, collecting information on publications of Polish scientists and on Polish and foreign scholarly journals. Polish Scholarly Bibliograhpy is a part of POL-on - System of Information on Higher Education. It is operated by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw.

Indexed in Russian Sciences Index Российский индекс научного цитирования (РИНЦ) http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

Indexed in Arianta Polish scientific and professional electronic journals Aneta Drabek i Arkadiusz Pulikowski

(http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/czasop_full.asp?id=3595)